Nie każdej osobie szukającej informacji geograficznych od razu przychodzi do głowy pełna lista państw na literę D. A szkoda, bo to zestaw zaskakująco różnorodny: od chłodnej Skandynawii, przez gorące Karaiby, po strategiczny skrawek Afryki Wschodniej. Państwo na D to może być monarchia z jednymi z najwyższych podatków w Europie, wielki kraj o ogromnych złożach surowców, albo maleńka wyspa żyjąca z turystyki. Warto poznać wszystkie, bo często pojawiają się w quizach, krzyżówkach i szkolnych zadaniach, a przy okazji porządkują obraz świata. Poniżej znajduje się przegląd tych krajów wraz z konkretnymi informacjami, które pomagają je lepiej zapamiętać i od siebie odróżnić.

Państwo na D – pełna lista krajów na literę D

Na literę D zaczyna się dokładnie 5 uznanych państw na świecie:

• Dania (Europa)
• Demokratyczna Republika Konga (Afryka)
• Dominika (Karaiby)
• Dominikana – Republika Dominikańska (Karaiby)
• Dżibuti (Afryka Wschodnia)

To jednocześnie kraje o bardzo różnych rozmiarach i znaczeniu międzynarodowym: od gigantycznej Demokratycznej Republiki Konga po mikroskopijną Dominikę. W quizach często miesza się Dominikę z Dominikaną, a Demokratyczną Republikę Konga z Republiką Konga – tym bardziej przydaje się uporządkowanie tematu.

Tylko 5 państw na świecie zaczyna się na literę D, ale obejmują one aż trzy kontynenty: Europę, Afrykę i Amerykę Północną (w sensie geograficznym – Karaiby).

Dania – nordycki porządek i hygge

Dania to niewielkie państwo w północnej Europie, należące do regionu nordyckiego. Składa się z półwyspu Jutlandzkiego oraz licznych wysp, z których największe to Zelandia i Fionia. Stolicą jest Kopenhaga, znana z rowerów, kolorowych kamienic Nyhavn i słynnej Małej Syrenki.

Kraj jest monarchią konstytucyjną o bardzo stabilnym systemie politycznym. Społeczeństwo należy do najlepiej wykształconych i najbogatszych na świecie, ale jednocześnie godzi się na wysokie podatki w zamian za rozbudowany system opieki społecznej, darmową edukację i opiekę zdrowotną.

Gospodarka i społeczeństwo w praktyce

Gospodarka Danii opiera się na nowoczesnych usługach, przemyśle farmaceutycznym, spożywczym, transporcie morskim oraz energetyce wiatrowej. Duńskie firmy są jednymi z liderów w budowie morskich farm wiatrowych, a kraj uchodzi za jednego z pionierów zielonej transformacji energetycznej.

Życie codzienne w Danii często opisuje się słowem hygge – to pojęcie zbliżone do poczucia przytulności, komfortu i spokoju. Choć termin bywa nadużywany marketingowo, dobrze oddaje przywiązanie Duńczyków do równowagi między pracą a życiem prywatnym. Powszechny jest też transport rowerowy – w Kopenhadze rowerem do pracy dojeżdża znacząca część mieszkańców.

Warto zapamiętać, że Dania ma również terytoria autonomiczne: Grenlandię i Wyspy Owcze. Nie są one osobnymi państwami, ale mają sporą samodzielność polityczną. W zadaniach szkolnych bywa to dodatkowym źródłem pytań.

Demokratyczna Republika Konga – gigant w sercu Afryki

Demokratyczna Republika Konga (DRK) leży w środkowej Afryce i jest jednym z największych państw kontynentu pod względem powierzchni. Stolicą jest Kinszasa, ogromna, dynamicznie rosnąca metropolia nad rzeką Kongo. Z zachodu DRK graniczy z dużo mniejszą Republiką Konga, z którą często jest mylona z powodu podobnej nazwy.

Kraj ma dostęp do Atlantyku przez wąski korytarz nadbrzeżny, ale jego główne znaczenie wynika ze środkowoafrykańskiego położenia i zasobów naturalnych. Tereny DRK przecinają rozległe lasy równikowe oraz dorzecze rzeki Kongo – jednego z największych systemów rzecznych na świecie.

Surowce i ich konsekwencje

Demokratyczna Republika Konga dysponuje ogromnymi zasobami surowców: miedzi, kobaltu, diamentów, złota, koltanu i wielu innych. To właśnie stąd pochodzi znacząca część kobaltu wykorzystywanego w produkcji baterii do smartfonów czy samochodów elektrycznych. Paradoksalnie bogactwo surowcowe nie przekłada się w oczywisty sposób na dobrobyt ludności.

Od dekad kraj zmaga się z konfliktami zbrojnymi, niestabilnością polityczną i problemami z infrastrukturą. Surowce stają się często przyczyną sporów i źródłem finansowania grup zbrojnych. W efekcie DRK jest jednym z najbardziej wymagających miejsc do życia, mimo że pod względem zasobów naturalnych należy do światowej czołówki.

Geograficznie warto zapamiętać kilka faktów:

• państwo leży w strefie równikowej, co oznacza gorący i wilgotny klimat w centralnej części kraju,
• dominują lasy deszczowe oraz sawanny,
• przez terytorium przebiega równik, co często pojawia się w pytaniach szkolnych.

Połączenie gigantycznego obszaru, trudnego terenu i słabej infrastruktury sprawia, że podróż przez kraj jest wyzwaniem, a wiele regionów pozostaje słabo skomunikowanych ze światem.

Demokratyczna Republika Konga to drugie co do wielkości państwo Afryki (po Algierii), a jednocześnie jeden z najbogatszych w surowce krajów świata.

Dominika i Dominikana – dwa różne światy na tej samej literze

W zestawie „państwo na D” wyjątkowo łatwo o pomyłkę między Dominiką a Dominikaną. Oba kraje leżą na Karaibach, ale różnią się praktycznie wszystkim: wielkością, językiem, stylem zabudowy, liczbą ludności i charakterem turystyki.

Turystyka a codzienne życie mieszkańców

Dominika to mała, górzysta wyspa w archipelagu Małych Antyli. Stolicą jest Roseau. Kraj bywa nazywany „wyspą natury” ze względu na lasy deszczowe, wodospady, gorące źródła i stosunkowo mało zabudowanych terenów. Na tle innych wysp karaibskich Dominika jest słabiej zurbanizowana i mniej nastawiona na masową turystykę all inclusive.

Językiem urzędowym jest angielski, ale funkcjonuje też lokalny kreolski. Turystyka istnieje, ale często ma charakter bardziej „ekologiczny” – trekking, nurkowanie, obserwacja przyrody. Dominika jest jednym z najmniejszych państw świata pod względem liczby ludności.

Dominikana (Republika Dominikańska) zajmuje około 2/3 wyspy Haiti, którą dzieli z państwem Haiti. Stolicą jest Santo Domingo, jedna z najstarszych europejskich osad w Ameryce. To kraj zdecydowanie większy i liczniejszy niż Dominika, o rozwiniętej infrastrukturze turystycznej – stąd znane kurorty jak Punta Cana.

W Dominikanie językiem urzędowym jest hiszpański, a kultura ma wyraźnie latynoski charakter. Turystyka to potężna gałąź gospodarki, ale poza hotelowymi strefami widać dużą rozpiętość między bogactwem a biedą. Z jednej strony luksusowe resorty, z drugiej – mniej zamożne dzielnice w głębi kraju.

• Dominika – mała, anglojęzyczna, „zielona” wyspa, spokojniejsza,
• Dominikana – duży kraj hiszpańskojęzyczny, masowa turystyka, rozbudowana infrastruktura.

W zadaniach typu „wymień państwo na D z Karaibów” warto zawsze doprecyzować, o które z nich chodzi, bo nazwy są podobne, ale odpowiedzi różnią się szczegółami.

Dżibuti – mały kraj o wielkim znaczeniu strategicznym

Dżibuti leży w Afryce Wschodniej, na wybrzeżu Morza Czerwonego, u wejścia do Zatoki Adeńskiej. Graniczy z Erytreą, Etiopią i Somalią. Stolicą jest miasto Dżibuti, położone nad zatoką o tej samej nazwie. Choć to niewielkie terytorialnie państwo, jego znaczenie strategiczne jest zdecydowanie większe, niż sugerowałaby mapa.

Położenie przy jednym z najważniejszych szlaków morskich świata sprawia, że Dżibuti stało się miejscem lokalizacji baz wojskowych wielu państw – m.in. Francji, USA, Chin czy Japonii. Chodzi głównie o ochronę żeglugi przed piractwem u wybrzeży Somalii i kontrolę ruchu statków płynących w stronę Kanału Sueskiego.

Kraj jest w dużej mierze suchy, z dominacją krajobrazu pustynno-górzystego. Rolnictwo ma ograniczone możliwości z powodu klimatu i braku wody, dlatego gospodarka Dżibuti opiera się przede wszystkim na usługach portowych, tranzycie towarów (szczególnie dla Etiopii, która nie ma dostępu do morza) oraz na obecności zagranicznych baz wojskowych.

W quizach geograficznych Dżibuti pojawia się często w zestawach dotyczących „małych, ale ważnych państw”, razem np. z Katarem czy Bahrajnem – niewielka powierzchnia, ale duże znaczenie polityczne lub gospodarcze.

Dżibuti kontroluje dostęp do szlaku, którym przepływa znaczna część światowego handlu między Europą a Azją – stąd wyjątkowe zainteresowanie tego kraju przez światowe mocarstwa.

Ciekawostki i skojarzenia: jak zapamiętać państwa na D

Lista „państwo na D” nie jest długa, ale aby w stresie maturalnym albo podczas quizu nic nie wypadło z głowy, przydają się proste skojarzenia. Im bardziej obrazowe, tym lepiej działają.

• Dania – skojarzenie: „rowery, hygge, klocki LEGO” (firma LEGO pochodzi właśnie z Danii).
• Demokratyczna Republika Konga – „wielki kraj w środku Afryki, las równikowy i surowce”.
• Dominika – „mała, zielona, bardziej dzika wyspa – natura zamiast resortów”.
• Dominikana – „duże kurorty, hiszpański, część wyspy Haiti”.
• Dżibuti – „małe państwo przy wejściu do Morza Czerwonego, port i bazy wojskowe”.

Dla osób lubiących porządek przydaje się też prosty schemat: jedno państwo europejskie (Dania), dwa afrykańskie (DR Konga, Dżibuti) i dwa karaibskie (Dominika, Dominikana). Taki podział pomaga szybko odtworzyć listę, gdy w zadaniu pojawia się hasło „wymień wszystkie państwa na literę D”.

Znajomość tych pięciu nazw wykracza poza suchą listę – pozwala lepiej rozumieć doniesienia medialne (np. o surowcach z DRK czy sporach o migrację w Danii), a także świadomiej czytać o turystyce na Karaibach czy o obecności wojskowej mocarstw w rejonie Morza Czerwonego. Dzięki temu hasło „państwo na D” przestaje być pustym quizowym pytaniem, a staje się punktem wyjścia do bardziej spójnego obrazu świata.