Wiedza o tym, jakie są państwa na G, przydaje się, gdy trzeba szybko odpowiedzieć w quizie, rozwiązać krzyżówkę albo uzupełnić mapę na sprawdzianie. Sprawdza się to świetnie, gdy liczy się szybkość i pewność, że wymieniona nazwa jest faktycznie państwem, a nie terytorium zależnym. Nie zadziała natomiast, gdy miesza się polskie i angielskie nazwy (Georgia vs Gruzja) albo wrzuca do jednego worka kraje i regiony autonomiczne (np. Gibraltar). Poniżej znajduje się konkretna lista państw na G oraz ciekawostki, które porządkują temat tak, by nie trzeba było potem poprawiać się w połowie gry.

Państwa na G – pełna lista po polsku

W języku polskim nazwy niektórych państw zaczynają się od litery G, ale jest ich mniej, niż wiele osób intuicyjnie zakłada. Oto pełna lista uznanych, suwerennych państw, których polska nazwa zaczyna się na G:

• Gabon
• Gambia
• Ghana
• Grecja
• Grenada
• Gruzja
• Gujana
• Gwatemala
• Gwinea
• Gwinea Bissau
• Gwinea Równikowa

W języku polskim jest dokładnie 11 państw, których oficjalna nazwa zaczyna się na literę G.

Częsty błąd to dopisywanie do tej listy takich nazw jak Gibraltar czy Guernsey. To nie są suwerenne państwa, tylko terytoria zależne (w tym przypadku Wielkiej Brytanii), więc w zadaniach typu „wymień państwo na G” zwykle nie są uznawane.

Geografia państw na G – gdzie leżą i czym się wyróżniają

Państwa na G nie są równomiernie rozłożone po świecie. Zdecydowana większość leży w Afrce i Ameryce Łacińskiej, tylko jedno w Europie. Dobrze to uporządkować, bo pomaga to w zapamiętywaniu.

Afryka – największe zagęszczenie państw na G

Aż 7 z 11 państw na G leży w Afryce, głównie w jej zachodniej części:

Gabon – państwo nad Atlantykiem, w środkowo-zachodniej Afryce. Stosunkowo mała liczba ludności jak na afrykańskie warunki, za to jedne z najlepiej zachowanych lasów równikowych na kontynencie. Ważny eksporter ropy naftowej.

Gambia – najmniejsze państwo kontynentalnej Afryki. W praktyce wciśnięta w terytorium Senegalu, ciągnie się wzdłuż rzeki Gambia. Często pojawia się w quizach właśnie jako „najmniejsze państwo Afryki kontynentalnej”.

Ghana – jedno z bardziej stabilnych politycznie państw Afryki Zachodniej. Dawniej znana z handlu złotem (stąd historyczna nazwa „Złote Wybrzeże”), dziś kojarzona też z kakao i rosnącą gospodarką.

Gwinea – państwo o sporych zasobach boksytów (rudy glinu). Leży nad Oceanem Atlantyckim w Afryce Zachodniej. Nie mylić z pozostałymi „Gwinei”, bo różnią się zarówno położeniem, jak i historią kolonialną.

Gwinea Bissau – małe, ubogie państwo nad Atlantykiem, na zachód od Gwinei. Nazwa „Bissau” (stolica kraju) została dodana, by odróżnić je od innych państw o podobnej nazwie.

Gwinea Równikowa – ciekawy miks: część terytorium na kontynencie, część na wyspach (m.in. Bioko). Jedno z nielicznych państw Afryki, gdzie językiem urzędowym jest hiszpański.

Ghana, Gambia, Gabon i różne Gwinee często mieszają się osobom początkującym. Najprościej zapamiętać: Gambia – bardzo mała i wciśnięta w Senegal; Gabon – w środkowej Afryce, z lasami równikowymi; „trzy Gwinee” – wszystkie w zachodniej Afryce, ale o różnym wybrzeżu i historii.

Europa – tylko jedna Grecja, ale za to bardzo znana

W Europie tylko jedno państwo zaczyna się na G:

Grecja – położona w południowo-wschodniej Europie, nad Morzem Śródziemnym. Kojarzona przede wszystkim z antyczną cywilizacją, filozofią i demokracją ateńską. Współcześnie ważny kierunek turystyczny, setki wysp, rozległe wybrzeże.

Na mapie politycznej Europy Grecja jest łatwa do wskazania – leży na południowym krańcu Bałkanów, graniczy m.in. z Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią.

Ameryka Łacińska i Karaiby – od dżungli po wyspiarskie raje

Po drugiej stronie Atlantyku są trzy państwa na G:

Gwatemala – środkowa Ameryka, między Meksykiem a Salwadorem i Hondurasem. Kraj Majów, wysokich gór, jezior w wulkanicznych kalderach i tropikalnych lasów. Jeden z najgęściej zaludnionych krajów regionu.

Gujana – północno-wschodnia część Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim. Jeden z najmniej zaludnionych regionów kontynentu, większość powierzchni pokrywają lasy równikowe. Językiem urzędowym jest angielski – co wyróżnia Gujanę na tle sąsiadów (Brazylia – portugalski, Surinam – niderlandzki, Wenezuela – hiszpański).

Grenada – niewielkie państwo wyspiarskie na Karaibach. Słynie z uprawy gałki muszkatołowej, cynamonu i innych przypraw, przez co bywa nazywane „wyspą przypraw”. Popularny kierunek turystyki wypoczynkowej.

Najbardziej „egzotycznie” brzmiące państwa na G z polskiej perspektywy to zwykle Gujana i Grenada – bo rzadziej pojawiają się w podręcznikach, a częściej w krzyżówkach.

Najciekawsze rekordy i fakty o państwach na G

Warto nie tylko znać listę, ale też parę „haków pamięciowych” – krótkich faktów, które pomagają skojarzyć nazwę z miejscem na mapie lub charakterystyczną cechą.

Rekordy i kontrasty

Najmniejsze terytorialnie z państw na G to Grenada i Gambia. Gambia jest przy tym najmniejszym państwem Afryki kontynentalnej, a Grenada – typowym małym państwem wyspiarskim.

Największe powierzchniowo to Gwatemala (wśród państw na G w Ameryce) i Ghana (w Afryce). W skali świata nie są to giganci, ale w swoich regionach mają znaczący wpływ.

Najbardziej górzysta z tej grupy jest Gruzja. Wielka część kraju leży w Kaukazie, a najwyższe szczyty przekraczają 5000 m n.p.m. To kompletnie inny krajobraz niż choćby w nizinnej Gambii.

Najbardziej „wyspiarskim” krajem na G jest Grenada, ale spore części terytorium na wyspach ma też Gwinea Równikowa. Z kolei Grecja formalnie jest państwem lądowym, ale liczba wysp i wysepek sięga tam kilku tysięcy.

Ciekawie wyglądają też różnice językowe: wśród państw na G można znaleźć kraje, gdzie językiem urzędowym jest angielski (Gujana, Gambia, Ghana), francuski (Gabon, część elit w Gwinei), hiszpański (Gwinea Równikowa, Gwatemala), grecki (Grecja) czy gruziński (Gruzja) – a to tylko główne języki, bo lokalnych jest znacznie więcej.

Państwa na G w quizach i grach – które warto zapamiętać w pierwszej kolejności

W zadaniach typu „podaj państwo na G” rzadko trzeba wystrzelić całą listę 11. Zwykle wystarczy jedno, szybkie i oczywiste. Dobrze mieć w głowie kilka „pewniaków”.

Najczęściej używane odpowiedzi (bo są znane i łatwe do wymówienia):

• Grecja – najbardziej oczywista dla większości osób w Polsce;
• Ghana – często pojawia się w mediach, piłce nożnej i podręcznikach;
• Gwatemala – kojarzy się z Ameryką Środkową i Majami;
• Gruzja – popularny kierunek turystyczny, łatwa do skojarzenia z winem i Kaukazem.

Dobrze jest mieć też w zapasie jedną z „egzotycznych” odpowiedzi, które nie przychodzą wszystkim od razu do głowy, np. Gujana albo Grenada. W grach, gdzie nie można powtarzać odpowiedzi innych graczy, daje to sporą przewagę.

Praktycznie każdą kategorię „państwo na literę G” da się wygrać, mając w głowie: Grecja, Ghana, Gruzja, Gwatemala jako podstawę i jedną „rezerwę” typu Gujana lub Grenada.

Amatorskie quizy lubią też dopytywać o „trzy państwa z nazwą Gwinea” – warto zapamiętać, że są aż trzy różne kraje z tym członem i wszystkie leżą w Afryce: Gwinea, Gwinea Bissau, Gwinea Równikowa.

Co z nazwami angielskimi? Countries on G vs państwa na G

Dodatkowe zamieszanie robi język angielski, bo tam lista „countries starting with G” wygląda inaczej niż w polskim. W angielskim na G zaczynają się m.in.:

• Germany – czyli Niemcy po polsku;
• Georgia – czyli nasza Gruzja;
• Gabon, Gambia, Ghana, Greece, Grenada, Guatemala, Guinea, Guinea-Bissau, Guyana – te są zbliżone do polskich nazw;
• Equatorial Guinea – odpowiednik polskiej Gwinei Równikowej.

Widać od razu dwa problemy:

Po pierwsze, Niemcy nie są w Polsce „państwem na G”, mimo że po angielsku to Germany. Jeśli quiz czy zadanie jest po polsku, liczy się polska nazwa, nie angielska.

Po drugie, Georgia w angielskim to ta sama Gruzja, którą po polsku liczy się jako kraj na G, ale w niektórych międzynarodowych zestawieniach bywa liczona dwa razy – osobno dla każdej wersji językowej. W polskiej szkole lub w krzyżówkach: Gruzja = G, Niemcy ≠ G.

W polskich zadaniach geograficznych obowiązuje prosta zasada: liczy się polska nazwa państwa. German- i English-speakers mogą mieć swoje listy „countries starting with G”, ale w polskim „państwo na G” to inny zestaw.

Dlatego warto zawsze dopytać, w jakim języku ma być odpowiedź. W quizach internetowych po angielsku „Germany” i „Georgia” będą poprawne jako państwa na G; w polskich – już nie.

Podsumowując, temat „państwa na G” wcale nie jest tak banalny, jak wygląda na pierwszy rzut oka. Wystarczy uporządkować listę 11 krajów, ogarnąć, które leżą w Afryce, a które w Ameryce, dorzucić kilka charakterystycznych skojarzeń – i nagle kategoria, która wielu osobom sprawia trudność, staje się wyjątkowo wygodnym polem do zdobywania punktów w każdej grze czy sprawdzianie.