Czy naprawdę aż tak trudno znaleźć państwo na W? Okazuje się, że nie, ale w praktyce wiele osób gubi się między nazwami oficjalnymi, potocznymi i szkolnymi. Warto więc mieć pod ręką konkretną listę państw na literę W oraz kilka prostych sposobów na ich zapamiętanie. Ten wpis zbiera najczęściej używane przykłady, wyjaśnia wątpliwości typu „czy Walia to państwo?” i podpowiada, jak nie zgubić punktów w quizie czy na sprawdzianie.
Dlaczego w ogóle szuka się państw na W?
Państwa na daną literę pojawiają się w szkolnych zadaniach, grach typu państwa-miasta, quizach geograficznych i konkursach. Litera „W” bywa zdradliwa, bo w języku polskim nazwy nie zawsze pokrywają się z pisownią angielską czy oficjalną nazwą międzynarodową.
Dodatkowo część osób kojarzy głównie państwa zaczynające się na „W” po angielsku (np. Wales, Western Sahara), a w polskich zasadach gry lub w szkole takie odpowiedzi są uznawane za błędne. Stąd wieczne pytanie: co tak naprawdę „wolno” wpisać jako państwo na W po polsku?
Lista państw na W – szybki przegląd
W języku polskim, przy standardowym podejściu (nazwy potoczne i powszechnie używane), za państwa na literę W najczęściej uznaje się:
- Watykan (Państwo Watykańskie)
- Wenezuela
- Węgry
- Wielka Brytania (Zjednoczone Królestwo)
- Wietnam
- Włochy
- Wybrzeże Kości Słoniowej (w quizach często dopuszczane, choć oficjalna nazwa międzynarodowa to Côte d’Ivoire)
To jest zestaw, który w praktyce pojawia się w podręcznikach, szkolnych kartkówkach i większości gier. W dalszej części tekstu rozbite zostaną te przykłady na grupy regionalne, żeby łatwiej je zapamiętać i kojarzyć z mapą.
Najpewniejsze odpowiedzi w większości gier i testów to: Węgry, Włochy, Wietnam, Wenezuela, Watykan i Wielka Brytania.
Europejskie państwa na W
Europa jest najbardziej „bogata” w państwa na W z perspektywy polskich nazw. To dobra wiadomość, bo właśnie te przykłady są zwykle najbardziej oczywiste i najczęściej akceptowane.
Węgry i Włochy – klasyka szkolnych zadań
Węgry to jedno z pierwszych państw na W, jakie pojawia się w głowie uczniów. Leży w Europie Środkowej, nie ma dostępu do morza, a stolicą jest Budapeszt. W grach i quizach Węgry są na tyle popularne, że czasem kilka osób naraz wpisuje tę samą odpowiedź. W praktyce to najbezpieczniejszy strzał, jeśli nagle trzeba podać jedno państwo na W i nie ma czasu na zastanawianie się.
Włochy kojarzą się zwykle z butem na mapie Europy, pizzą, makaronem i Rzymem. To państwo leży w południowej Europie, otoczone przez Morze Śródziemne. Poza tym, że jest bardzo znane turystycznie, ma prostą, jednoznaczną nazwę po polsku, więc praktycznie we wszystkich grach i testach będzie uznawane bez dyskusji.
Ważne jest też to, że zarówno Węgry, jak i Włochy są członkami Unii Europejskiej. W podręcznikach szkolnych często pojawiają się na mapach właśnie w kontekście UE, co dodatkowo ułatwia zapamiętanie – przy jednym zestawie powtórek geograficznych można „upiec dwie pieczenie na jednym ogniu”: literę W i wiedzę o Unii.
Dla osób mylących czasem nazwy historyczne i współczesne: Węgry to dzisiejsze państwo, nie warto już mieszać tego z dawnym Królestwem Węgier. W zadaniach szkolnych chodzi zawsze o aktualne państwo, nie o historyczne twory.
Dobrym skojarzeniem jest powiązanie tych dwóch nazw razem: „Węgry – Włochy – wakacje w Europie”. Dwie nazwy na W, oba kraje związane z turystyką, łatwo to potem odtworzyć z pamięci.
Wielka Brytania i Watykan – nazwy nieco podchwytliwe
Wielka Brytania bywa problematyczna, bo oficjalna nazwa państwa to Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W praktyce w podręcznikach i grach skraca się to po prostu do „Wielka Brytania” i traktuje jako nazwę państwa w sensie potocznym. W zdecydowanej większości quizów i zadań pisemnych taka odpowiedź jest uznawana, szczególnie jeśli kontekst jest „państwo + stolica”.
Stolicą jest oczywiście Londyn, a samo państwo leży na wyspie Wielka Brytania i częściowo na wyspie Irlandia. Warto pamiętać, że Anglia nie jest osobnym państwem, więc jako odpowiedź na „państwo na A” w formalnych zadaniach zwykle nie przejdzie. Z kolei „Wielka Brytania” dla „W” – jak najbardziej.
Watykan, znany też jako Państwo Watykańskie, to najmniejsze państwo świata. Leży w obrębie miasta Rzym, na terenie Włoch. Funkcjonuje jako niepodległe państwo-miasto i jest siedzibą papieża oraz władz Kościoła katolickiego. W zadaniach szkolnych często pojawia się jako ciekawostka: najmniejsze państwo, tylko ok. 44 hektary.
W grach typu państwa-miasta część osób ma wątpliwości, czy „Watykan” jest poprawny, bo kojarzy się bardziej z miejscem kultu niż pełnoprawnym państwem. Warto jasno: Watykan to normalne, uznawane państwo, członek różnych organizacji międzynarodowych, więc odpowiedź jest w pełni poprawna.
Dobry trik: połączyć w pamięci trzy nazwy związane z Europą Zachodnią – „Wielka Brytania – Włochy – Watykan”. Dwie duże turystyczne potęgi + jedno mikropaństwo w środku jednego z nich.
Państwa na W poza Europą
Poza Europą zestaw jest krótszy, ale za to bardzo charakterystyczny. Tutaj dominują dwa mocne kraje azjatycko-amerykańskie, które większość osób kojarzy z wiadomości czy popkultury.
Wenezuela i Wietnam – dwa różne kontynenty, jedna litera
Wenezuela leży w południowej części Ameryki Północnej / na styku z Ameryką Południową (w praktyce zaliczana do Ameryki Południowej). Ma dostęp do Morza Karaibskiego, a jej stolicą jest Caracas. W wiadomościach pojawia się często w kontekście ropy naftowej, kryzysu gospodarczego i politycznego. W grach i quizach Wenezuela jest przydatna zwłaszcza wtedy, gdy wszyscy automatycznie wpisują Węgry albo Włochy – tu pojawia się szansa na unikalną odpowiedź.
Wietnam to państwo w południowo-wschodniej Azji, o bardzo charakterystycznym, „wydłużonym” kształcie wzdłuż wybrzeża Morza Południowochińskiego. Stolicą jest Hanoi, a wiele osób kojarzy ten kraj z wojną wietnamską, kuchnią i dynamicznym rozwojem gospodarczym ostatnich dekad. W szkolnych podręcznikach Wietnam zwykle pojawia się przy okazji omawiania Azji i przemian gospodarczych.
Te dwa państwa świetnie uzupełniają „europejską paczkę” nazw na W. Jeśli w głowie utworzy się prostą listę: „Europa: Węgry, Włochy, Watykan, Wielka Brytania; reszta świata: Wenezuela, Wietnam”, to większość sytuacji quizowych jest już załatwiona.
W praktyce przy szybkich grach („na czas”) ludzie rzadko pamiętają o Wenezueli i Wietnamie, bo pierwsze skojarzenia biegną w stronę Europy. To spora przewaga: jedna chwila więcej na trening skojarzeń pozwala potem wpisywać odpowiedzi, których inni nie mają.
Dodatkowa zaleta: nazwy Wenezuela i Wietnam są dość charakterystyczne fonetycznie – zaczynają się od tej samej litery, mają podobną liczbę sylab, a jednocześnie zupełnie różne brzmienie i lokalizację na mapie. Dzięki temu trudno je pomylić między sobą, za to łatwo „wyciągnąć” z pamięci.
Co z Walią i Wybrzeżem Kości Słoniowej?
Tu zaczynają się najczęstsze spory w grach i na kartkówkach. Walia jest jednym z krajów wchodzących w skład Zjednoczonego Królestwa, ale nie jest samodzielnym państwem w sensie międzynarodowym. To tak jak Szkocja czy Anglia – mają swoją tożsamość, flagę, autonomię, ale na liście państw świata funkcjonują jako część Wielkiej Brytanii.
W związku z tym w poważniejszych quizach geograficznych odpowiedź „Walia” zwykle jest uznawana za błędną, jeśli pytanie brzmi „wymień państwo na W”. W nieformalnych grach towarzyskich bywa różnie – niektóre grupy dopuszczają Walię, inne trzymają się zasad szkolnych. Warto po prostu przed grą ustalić reguły.
Wybrzeże Kości Słoniowej to inny przypadek. Formalnie ONZ zaleca używanie nazwy w języku francuskim – Côte d’Ivoire – i dokładnie tak brzmi oficjalna nazwa państwa. W polszczyźnie jednak od lat funkcjonuje tradycyjna nazwa „Wybrzeże Kości Słoniowej” i jest ona powszechnie używana w podręcznikach, mediach i mapach szkolnych.
W praktyce w grach i testach szkolnych Wybrzeże Kości Słoniowej jest akceptowane jako państwo na W. To dobra odpowiedź, choć trochę „dłuższa” i bardziej kłopotliwa do zapisania pod presją czasu. Jeśli jest miejsce i chwila, warto ją wykorzystywać, bo mało kto ją wpisuje.
Bezpieczna zasada: Walię lepiej odpuścić w bardziej formalnych sytuacjach (olimpiady, poważne konkursy), a Wybrzeże Kości Słoniowej traktować jako dodatkowy, ale poprawny bonus do listy państw na W.
Walia – nie państwo, tylko część Zjednoczonego Królestwa. Wybrzeże Kości Słoniowej – pełnoprawne państwo, mimo że oficjalnie nazywa się Côte d’Ivoire.
Jak zapamiętać państwa na W – proste triki
Sama lista to jedno, ale w stresie na klasówce albo w szybkim quizie liczy się to, co „wyskoczy z głowy” w pierwszej sekundzie. Dlatego warto ułożyć sobie proste, praktyczne schematy.
Najprostszy podział to rozbicie państw na dwie grupy: Europa i reszta świata. Można to spiąć w krótkie „historyjki” lub rymy.
- Europa: Węgry, Włochy, Wielka Brytania, Watykan
- Poza Europą: Wietnam, Wenezuela
- Dodatkowo: Wybrzeże Kości Słoniowej (dla chętnych i dokładnych)
Dla osób lubiących skojarzenia można wykorzystać prostą „trasę podróży”: zaczynając od zachodu Europy w głowie „leci się” od Wielkiej Brytanii, przez Włochy i Watykan, dalej na wschód do Węgier, potem skok do Azji (Wietnam) i na koniec do Ameryki Południowej (Wenezuela). Taka mentalna mapa bardzo pomaga w odtwarzaniu listy.
Dobrym nawykiem jest też przećwiczenie jednej rzeczy na sucho: wypisanie z pamięci wszystkich państw na W w mniej niż 30 sekund. Na początku może się nie udać, ale po 2–3 próbach lista zaczyna wchodzić w głowę „na stałe”.
- Najpierw przypomnieć sobie Europę (4 nazwy).
- Potem dołożyć dwa „egzotyczne” – Wietnam i Wenezuelę.
- Na końcu, jeśli jest czas, dorzucić Wybrzeże Kości Słoniowej jako bonus.
Po kilku takich przebiegach można spokojnie zakładać, że temat „państwa na W” jest już opanowany na tyle, by nie zaskoczył ani na sprawdzianie, ani przy planszówce ze znajomymi.
