Na początku nauki hiszpańskiego często pojawia się problem: słownictwo z podręcznika jest oderwane od życia, więc trudno je zapamiętać. Rozwiązaniem jest skupienie się na słowach, które rzeczywiście są używane na co dzień – rodzina to idealny temat startowy.
Poniżej zebrano praktyczne słownictwo o członkach rodziny po hiszpańsku z przykładami pełnych zdań. Zamiast suchej listy – konstrukcje, które od razu można wykorzystać w rozmowie, wiadomościach czy small talku.
Podstawowi członkowie rodziny po hiszpańsku
Na tym poziomie warto opanować kilka słów na pamięć. Pojawiają się w prawie każdej rozmowie:
- la madre – mama, matka
- el padre – tata, ojciec
- los padres – rodzice
- el hijo – syn
- la hija – córka
- el hermano – brat
- la hermana – siostra
- los hermanos – rodzeństwo (albo „bracia i siostry”)
Najważniejsze jest od razu łączenie słówek w proste zdania:
Mi madre vive en Madrid. – Moja mama mieszka w Madrycie.
Tengo un hermano y una hermana. – Mam brata i siostrę.
Mis padres trabajan mucho. – Moi rodzice dużo pracują.
Su hijo es muy pequeño. – Ich syn jest bardzo mały.
W języku potocznym często pojawiają się też formy zdrobniałe:
la mamá – mama, el papá – tata. W zdaniach funkcjonują normalnie: Mi papá es ingeniero.
Dziadkowie, wnuki i dalsza rodzina
Kolejna grupa to dziadkowie, wnuki i „klasyczna” dalsza rodzina:
- el abuelo – dziadek
- la abuela – babcia
- los abuelos – dziadkowie
- el nieto – wnuk
- la nieta – wnuczka
- los nietos – wnuki
- el tío – wujek / ciocia-mąż (brak rozróżnienia jak po polsku)
- la tía – ciocia
- el primo – kuzyn
- la prima – kuzynka
Przykłady w naturalnych zdaniach:
Mis abuelos viven en el campo. – Moi dziadkowie mieszkają na wsi.
Tengo dos sobrinos y una sobrina. – Mam dwóch siostrzeńców / bratanków i jedną siostrzenicę / bratanicę.
Mi tía es la hermana de mi padre. – Moja ciocia jest siostrą mojego taty.
Su prima estudia en España. – Jej / jego kuzynka studiuje w Hiszpanii.
W hiszpańskim nie ma oddzielnych słów na „siostrzeniec” i „bratanek” – wszystko to el sobrino. Podobnie „siostrzenica / bratanica” to zawsze la sobrina.
Małżeństwo i relacje – nie tylko ślub i rozwód
Małżeństwo i związki
W codziennych rozmowach dość często pojawiają się słowa związane z relacjami. Warto znać różnice między nimi, bo Hiszpanie są na to wrażliwi:
- el esposo / la esposa – mąż / żona (bardziej oficjalne)
- el marido / la mujer – mąż / żona (bardzo częste w języku potocznym)
- la pareja – partner / partnerka (neutralne, nie mówi nic o ślubie)
- el novio / la novia – chłopak / dziewczyna lub narzeczony / narzeczona
- el exmarido / la exmujer – były mąż / była żona
Przykłady pokazują różnice w użyciu:
¿Tienes pareja? – Masz partnera / partnerkę? (pytanie ogólne, nie o ślub)
Mi mujer trabaja en un hospital. – Moja żona pracuje w szpitalu.
Su marido es italiano. – Jej mąż jest Włochem.
Estamos prometidos, es mi novia. – Jesteśmy zaręczeni, to moja narzeczona.
W oficjalnych dokumentach i sytuacjach formalnych częściej padają esposo / esposa, w rozmowach rodzinnych dominuje marido / mujer oraz neutralne pareja.
Rodzina „z drugiej strony” – teściowie i powinowaci
W praktyce szybko okazuje się, że sama „własna” rodzina nie wystarcza. W hiszpańskim istnieje osobny zestaw słów na relacje z rodziną partnera:
- el suegro / la suegra – teść / teściowa
- el yerno – zięć
- la nuera – synowa
- el cuñado / la cuñada – szwagier / szwagierka
Typowe zdania:
Mañana comemos con mis suegros. – Jutro jemy obiad z moimi teściami.
Su cuñada vive en México. – Jego / jej szwagierka mieszka w Meksyku.
Mi yerno es muy simpático. – Mój zięć jest bardzo sympatyczny.
Pojawiają się też relacje z rodzin patchworkowych:
- el padrastro – ojczym
- la madrastra – macocha
- el hijastro / la hijastra – pasierb / pasierbica
Vivo con mi padrastro y mi madre. – Mieszkam z ojczymem i mamą.
Su hijastra tiene diez años. – Jego / jej pasierbica ma dziesięć lat.
Zaimki dzierżawcze: jak mówić o „mojej” i „twojej” rodzinie
Same nazwy członków rodziny to połowa sukcesu. Druga połowa to zaimki dzierżawcze, czyli „mój”, „twoja”, „nasi” itd. W hiszpańskim podstawowe formy w liczbie pojedynczej i mnogiej wyglądają tak:
- mi / mis – mój, moja / moi, moje
- tu / tus – twój, twoja / twoi, twoje
- su / sus – jego, jej, ich, pański / ich (zależnie od kontekstu)
- nuestro, nuestra / nuestros, nuestras – nasz, nasza / nasi, nasze
- vuestro, vuestra / vuestros, vuestras – wasz, wasza / wasi, wasze
Kluczowa rzecz: zaimek musi zgadzać się w liczbie z rzeczownikiem, do którego się odnosi:
Mi hermana – moja siostra (pojedyncza)
Mis hermanas – moje siostry (mnoga)
Tu padre – twój ojciec
Tus padres – twoi rodzice
Przy rozmowie o rodzinie bardzo często pojawia się też struktura z de + imię, która zastępuje zaimek „jego / jej”:
La madre de Ana vive en Sevilla. – Mama Any mieszka w Sewilli.
El hermano de Carlos es profesor. – Brat Carlosa jest nauczycielem.
Formy grzecznościowe i unikanie niejasności
Zaimek su / sus bywa problematyczny, bo może znaczyć „jego”, „jej”, „ich” albo „pański”. Dlatego w hiszpańskim bardzo lubi się doprecyzowanie:
Su madre es muy amable. – to może być „Jego / jej / ich / pańska matka”.
Dla jasności często mówi się:
La madre de él es muy amable. – Jego matka jest bardzo miła.
La madre de ellos vive lejos. – Ich mama mieszka daleko.
W kontekście grzecznościowym (mówienie do kogoś na „pan / pani”) zaimek su jest standardem:
¿Cómo está su familia? – Jak ma się pana / pani rodzina?
W rozmowach o rodzinie ten niuans wraca bardzo często, więc warto go świadomie osłuchać i kopiować całe gotowe konstrukcje.
Liczba mnoga i „zbiorcze” nazwy w rodzinie
W języku hiszpańskim wiele nazw rodziny ma zbiorcze znaczenie w liczbie mnogiej. Kilka przykładów, o których dobrze pamiętać:
- los padres – rodzice (nie „ojcowie” w polskim sensie)
- los hermanos – rodzeństwo / bracia
- los abuelos – dziadkowie
- los tíos – wujostwo (wujkowie i ciocie razem)
- los primos – kuzynostwo
To nie są tylko „męskoosobowe” formy, ale mieszane grupy. Kiedy w rodzinie jest brat i siostra, naturalnie pada:
Tengo dos hermanos. – Mam dwoje rodzeństwa.
Mało kto w codziennej rozmowie będzie wyliczał: un hermano y una hermana, chyba że chce się bardzo precyzyjnie zaznaczyć płeć. W praktyce mieszane grupy „z automatu” idą w męskiej liczbie mnogiej.
Typowe zwroty i mini-dialogi o rodzinie
Sama lista słówek to za mało, żeby swobodnie mówić o rodzinie. Poniżej kilka gotowych pytań i odpowiedzi, które można w zasadzie skopiować do własnych rozmów.
¿Tienes hermanos? – Masz rodzeństwo?
Sí, tengo un hermano mayor y una hermana menor. – Tak, mam starszego brata i młodszą siostrę.
¿Vives con tus padres? – Mieszkasz z rodzicami?
No, vivo solo, pero veo a mis padres cada semana. – Nie, mieszkam sam, ale widuję rodziców co tydzień.
¿Cómo se llaman tus abuelos? – Jak mają na imię twoi dziadkowie?
Mi abuelo se llama Juan y mi abuela se llama Carmen. – Mój dziadek ma na imię Juan, a babcia Carmen.
¿Tu pareja habla español? – Czy twój partner / partnerka mówi po hiszpańsku?
Sí, su madre es de Colombia. – Tak, jego / jej mama jest z Kolumbii.
Przy wprowadzaniu się, na kursie czy w pracy często padają też ogólniejsze pytania:
Cuéntame un poco sobre tu familia. – Opowiedz mi trochę o swojej rodzinie.
Na takie pytanie można zareagować prostą strukturą:
Somos cuatro en mi familia: mis padres, mi hermana y yo. – W mojej rodzinie jesteśmy cztery osoby: moi rodzice, moja siostra i ja.
W zdaniu o liczbie osób w rodzinie bardzo naturalna jest konstrukcja Somos + liczba: Somos cinco en mi familia. – Jest nas pięcioro w rodzinie.
Jak efektywnie zapamiętać słownictwo o rodzinie
Zamiast wkuwać listę, lepiej od razu zbudować własne zdania o realnej rodzinie. Kilka prostych kroków:
- Wypisać po polsku: kto jest w rodzinie (rodzice, rodzeństwo, dziadkowie, partner, dzieci).
- Obok dopisać odpowiedniki po hiszpańsku (matka → madre, brat → hermano, itd.).
- Ułożyć 5–10 prostych zdań typu: Mi padre se llama…, Tengo dos primos, Mis abuelos viven en….
- Nagłośno je przeczytać kilka razy, najlepiej w różnym tempie – jak w prawdziwej rozmowie.
Po takim ćwiczeniu słownictwo rodzinne przestaje być „suchą listą” i zaczyna działać jak gotowe fragmenty rozmowy, które automatycznie wchodzą na język.
