Wiele osób uczy się pór roku po włosku jak suchej listy słówek, które szybko ulatują z głowy. Lepsze efekty daje podejście, w którym od razu łączy się słownictwo z gotowymi zwrotami i typowymi zdaniami z życia. Dzięki temu pory roku po włosku od razu „wskakują” w konkretne konteksty: mówienie o planach, wspomnieniach, pogodzie czy urlopie. Zmiana z nauki „słówek z tabelki” na naukę w zdaniach sprawia, że nie trzeba się zastanawiać, jakiego przyimka użyć albo czy dać rodzajnik – zdania po prostu przychodzą naturalniej.

Podstawowe nazwy pór roku po włosku

Po włosku są cztery pory roku, tak jak po polsku:

• la primavera – wiosna
• l’estate – lato
• l’autunno – jesień
• l’inverno – zima

Włoski bardzo lubi rodzajniki, więc nazwy pór roku zwykle występują z rodzajnikiem określonym: la / l’. W mowie potocznej czasem znikają, ale w nauce lepiej trzymać się pełnej formy.

Przykładowe zdania:

La primavera è la mia stagione preferita. – Wiosna to moja ulubiona pora roku.

L’estate in Italia è molto calda. – Lato we Włoszech jest bardzo gorące.

In autunno cadono le foglie. – Jesienią liście spadają.

L’inverno qui è molto freddo. – Zima tutaj jest bardzo zimna.

Po włosku nazwy pór roku pisze się małą literą: la primavera, l’estate, a nie La Primavera.

Jak używać pór roku w zdaniach

Sama znajomość słów to dopiero początek. Najwięcej problemów sprawiają przyimki i rodzajniki. Włoski jest dość przewidywalny, ale ma kilka konstrukcji, które dobrze opanować od razu.

Pory roku z przyimkami: in, a, d’…

Najczęściej, gdy mowa o tym, co dzieje się w danej porze roku, używa się przyimka in:

In primavera fioriscono i fiori. – Wiosną kwitną kwiaty.

In inverno bevo molta cioccolata calda. – Zimą pije się dużo gorącej czekolady.

Przy estate i autunno bardzo popularne są też formy skrócone z di:

d’estate – latem

d’autunno – jesienią

W zdaniach wygląda to tak:

D’estate andiamo spesso al mare. – Latem często jeździ się nad morze.

D’autunno piove quasi ogni giorno. – Jesienią pada prawie codziennie.

Można też spotkać przyimek a w wyrażeniach bardziej idiomatycznych, ale w codziennej nauce najlepiej trzymać się prostego schematu: in + pora roku lub d’ + estate / autunno. Dzięki temu budowanie zdań staje się bardziej automatyczne.

Mówienie o przeszłości i przyszłości z użyciem pór roku

Pory roku bardzo często pojawiają się w zdaniach o planach, wspomnieniach i nawykach. Uczą przy okazji prostych konstrukcji czasu przeszłego i przyszłego.

Przyszłość – plany i zamiary:

Quest’estate andrò in Italia. – Tego lata pojadę do Włoch.

In primavera voglio iniziare un nuovo corso di italiano. – Na wiosnę jest plan rozpoczęcia nowego kursu włoskiego.

L’inverno prossimo imparerò a sciare. – Nastąpną zimą będzie nauka jazdy na nartach.

Przeszłość – wspomnienia:

L’estate scorsa siamo stati in Sicilia. – Zeszłego lata byliśmy na Sycylii.

Da bambino amavo giocare nella neve d’inverno. – Jako dziecko uwielbiało się bawić w śniegu zimą.

Na nawyki świetnie działa czas presente, który we włoskim często zastępuje „zwykle, zazwyczaj”:

In inverno cuciniamo spesso le zuppe. – Zimą często gotuje się zupy.

In primavera faccio sempre una gita in montagna. – Na wiosnę zawsze robi się wycieczkę w góry.

Pory roku i rodzajniki – kiedy je dodawać

Włoski używa rodzajników częściej niż polski. Przy porach roku najczęściej pojawia się rodzajnik określony, zwłaszcza gdy chodzi o porę roku jako zjawisko ogólne:

La primavera è breve qui. – Wiosna jest tu krótka.

L’inverno è molto lungo. – Zima jest bardzo długa.

Rodzajnik znika często po przyimkach typu in i di w ustalonych połączeniach:

In estate – latem

In autunno – jesienią

D’inverno – zimą

Porównanie:

• La primavera è bellissima. – Wiosna jest przepiękna. (mowa ogólnie)
• In primavera piove molto. – Na wiosnę dużo pada. (kontekst czasu, bez rodzajnika)

W praktyce warto utrwalać całe gotowe zestawy: in inverno, d’estate, in primavera, zamiast na siłę rozkładać je na części.

Wymowa pór roku po włosku

Wymowa włoskich nazw pór roku jest dość logiczna, ale kilka szczegółów ułatwia brzmienie bardziej „po włosku”.

• la primavera – „la primawera” (miękkie, płynne r, akcent: primavèra)
• l’estate – „lestàte” (akcent na sta)
• l’autunno – „lautùnno” (podwójne n wymawiane wyraźniej)
• l’inverno – „linvèrno” (akcent na ver)

Ważne są dwie rzeczy: akcent i podwójne spółgłoski. W słowie autunno podwójne n wydłuża nieco dźwięk – może nie perfekcyjnie, ale im bardziej słychać różnicę między ano a anno, tym lepiej dla zrozumiałości.

W języku włoskim akcent jest kluczowy dla brzmienia. W słowach: estate, inverno, autunno akcent pada prawie zawsze na przedostatnią sylabę.

Pogoda i pory roku – praktyczne słownictwo

Pory roku bardzo szybko łączą się w głowie z pogodą. To świetny pretekst, żeby dorzucić kilka najczęściej używanych wyrażeń.

Przykładowe zdania dla każdej pory roku:

Primavera

In primavera fa più caldo. – Na wiosnę jest cieplej.

In primavera il tempo è variabile. – Na wiosnę pogoda jest zmienna.

Estate

D’estate fa molto caldo. – Latem jest bardzo gorąco.

In estate c’è spesso il sole. – Latem często świeci słońce.

Autunno

In autunno piove spesso. – Jesienią często pada.

In autunno il cielo è grigio. – Jesienią niebo jest szare.

Inverno

D’inverno nevica qualche volta. – Zimą czasem pada śnieg.

In inverno fa freddo e tira vento. – Zimą jest zimno i wieje wiatr.

Przymiotniki, które „lubią się” z porami roku

Włoski bardzo lubi powtarzalne połączenia typu „wiosna – kwitnąca”, „zima – mroźna”. Kilka takich par robi ogromną różnicę w naturalności wypowiedzi.

Typowe przymiotniki i przysłówki:

• caldo / freddo – ciepły / zimny
• piovoso – deszczowy
• soleggiato – słoneczny
• ventoso – wietrzny
• umido / secco – wilgotny / suchy

W zdaniach:

La primavera qui è molto piovosa. – Wiosna jest tu bardzo deszczowa.

L’estate è lunga e molto calda. – Lato jest długie i bardzo gorące.

L’autunno è spesso grigio e ventoso. – Jesień jest często szara i wietrzna.

L’inverno è freddo ma soleggiato. – Zima jest zimna, ale słoneczna.

Warto zauważyć, że przymiotnik zwykle stoi po rzeczowniku: primavera piovosa, estate calda. W zapamiętywaniu bardzo pomaga powtarzanie całych fraz, a nie samego przymiotnika.

Pory roku w kulturze i codziennych rozmowach

Pory roku po włosku pojawiają się nie tylko w prognozie pogody. Bardzo często w rozmowach o nastroju, energii, urlopie czy jedzeniu.

Kilka naturalnych zdań, które można wykorzystać praktycznie od razu:

Non mi piace l’inverno, perché fa buio molto presto. – Nie lubi się zimy, bo bardzo wcześnie robi się ciemno.

Amo la primavera, tutto ricomincia. – Uwielbia się wiosnę, wszystko zaczyna się od nowa.

L’estate è perfetta per viaggiare. – Lato jest idealne do podróżowania.

In autunno mi sento più tranquillo. – Jesienią odczuwa się większy spokój.

Pory roku pojawiają się też przy świętach i wydarzeniach:

A Natale è sempre inverno. – W Boże Narodzenie zawsze jest zima.

A Pasqua di solito è primavera. – W Wielkanoc zwykle jest wiosna.

W rozmowach z Włochami temat pogody i pór roku to bezpieczny i lubiany „small talk”. Kilka prostych zdań potrafi pięknie podtrzymać rozmowę.

Mini-trening: dialogi i własne zdania

Na koniec warto od razu „odpalić” praktykę. Gotowe dialogi pomagają zobaczyć, jak te same słowa działają w różnych zdaniach.

Krótki dialog 1

– Qual è la tua stagione preferita?
– La mia stagione preferita è l’estate.
– Perché?
– Perché d’estate fa caldo e vado al mare.

Tłumaczenie:

– Jaka jest twoja ulubiona pora roku?
– Moją ulubioną porą roku jest lato.
– Dlaczego?
– Bo latem jest ciepło i jeździ się nad morze.

Krótki dialog 2

– Com’è l’inverno nel tuo paese?
– L’inverno è lungo e molto freddo.
– Nevica spesso?
– Sì, d’inverno nevica quasi ogni settimana.

Tłumaczenie:

– Jaka jest zima w twoim kraju?
– Zima jest długa i bardzo zimna.
– Często pada śnieg?
– Tak, zimą pada śnieg prawie co tydzień.

Dla utrwalenia dobrze jest samodzielnie ułożyć po 2–3 zdania o każdej porze roku: jedno o pogodzie, jedno o planach, jedno o tym, co się w tej porze roku lubi robić. Na przykład:

• In primavera… – Na wiosnę…
• D’estate… – Latem…
• In autunno… – Jesienią…
• D’inverno… – Zimą…

Takie krótkie serie zdań robią więcej dla pamięci niż wielokrotne powtarzanie samej listy słówek. Pory roku po włosku zaczynają wtedy żyć w konkretnych sytuacjach – dokładnie tak, jak będzie ich potrzeba w prawdziwej rozmowie.