Hasło „drzewo z ząbkowanymi liśćmi” zwykle nie wymaga specjalistycznej botaniki – chodzi o znane krajowe gatunki, których liście mają wyraźnie piłkowany lub ząbkowany brzeg. W krzyżówkach najczęściej pojawia się kilka krótkich, popularnych nazw.

GRAB

Grab to pospolite europejskie drzewo liściaste o bardzo wyraźnie podwójnie ząbkowanych liściach, często sadzone w żywopłotach i alejach. Liście są jajowate, z wyraźnym unerwieniem i ostrymi ząbkami na brzegu – idealnie pasują do opisu z hasła.

Ciekawostką jest bardzo twarde, ciężkie drewno grabu – dawniej używane m.in. na koła zębate, narzędzia i elementy wymagające wyjątkowej wytrzymałości. Z jednego drzewa potrafi wyjść nawet ponad tona bardzo gęstego drewna.

W krzyżówkach „grab” to chyba najczęstsza odpowiedź na „drzewo o ząbkowanych liściach” lub „drzewo o twardym drewnie”. Pojawia się też przy hasłach „drzewo parkowe”, „liściaste drzewo krajowe”, „twarde drzewo” albo wręcz skrótowo: „drzewo o piłkowanych liściach – grab”. Dodatkowy plus: ma tylko 4 litery, więc świetnie wpasowuje się w siatkę.

BRZOZA

Brzoza to dobrze znane drzewo o białej, łuszczącej się korze i drobnych, drobno piłkowanych liściach w kształcie trójkąta lub rombu. Ząbkowanie nie jest tak „krzykliwe” jak u grabu, ale w opisach botanicy również mówią o brzegu piłkowanym.

Warto wiedzieć, że na świecie opisano ponad 40 gatunków brzóz, a pyłek brzozy jest jedną z najczęstszych przyczyn wiosennych alergii w Polsce. W krzyżówkach słowo „brzoza” wraca nagminnie: „drzewo o białej korze”, „drzewo o zwisających gałązkach”, „drzewo z piłkowanymi liśćmi”, „drzewo na osikowym płocie” (tam czasem mylone z olchą lub osiką).

W wielu krzyżówkach autorzy nie wchodzą w botaniczne szczegóły – dla nich każde wyraźne „ząbki” na brzegu liścia to już powód, by dać definicję „drzewo z ząbkowanymi liśćmi”.

Bywa mylona z hasłem „osika” albo „olcha”, ale zwykle podpowiedzią rozstrzygającą jest kora: biała → brzoza.

WIĄZ

Wiąz to wysokie drzewo liściaste o szorstkich, asymetrycznych u nasady liściach z ostrym, ząbkowanym brzegiem. Liście wiązu są jednymi z klasycznych przykładów liści ząbkowanych w atlasach przyrody.

W krzyżówkach „wiąz” pojawia się rzadziej niż „grab” czy „brzoza”, ale wciąż dość regularnie, zwłaszcza przy hasłach: „drzewo alejowe”, „drzewo z asymetrycznymi liśćmi”, „drzewo o szorstkich liściach”. Krótka, czteroliterowa forma sprawia, że często pasuje tam, gdzie „grab” nie styka się literami.

OLCHA

Olcha to drzewo rosnące głównie na terenach wilgotnych, nad rzekami i stawami. Jej liście są zaokrąglone lub odwrotnie jajowate, z drobno ząbkowanym brzegiem, czasem lekko falistym.

W krzyżówkach olcha częściej kryje się pod hasłami „drzewo nadwodne”, „drzewo bagienne”, „drzewo rosnące nad rzeką” albo „drzewo o szyszkowatych owocach”. Jednak część autorów lubi też definicję „drzewo z ząbkowanymi liśćmi”, zwłaszcza gdy długość hasła to 5 liter, a inne popularne typy odpadają przez krzyżówki krzyżowe.