Wiele osób uważa, że mówienie godziny po hiszpańsku to prosta podmiana liczb z polskiego na hiszpański. W praktyce Hiszpanie używają kilku konstrukcji, które na początku potrafią mocno namieszać w głowie. Ten tekst pokazuje, jak krok po kroku poprawnie mówić i pytać o czas po hiszpańsku, z przykładami, które da się od razu użyć w rozmowie, na lekcji czy w pracy.

Podstawowy schemat: „es la” i „son las”

W języku hiszpańskim godzina traktowana jest jak rzeczownik w liczbie pojedynczej lub mnogiej. Dlatego zmienia się czasownik „być”.

Dla godziny pierwszej używa się formy pojedynczej:

Es la una. – Jest pierwsza.

Dla wszystkich pozostałych godzin używa się formy mnogiej:

Son las dos. – Jest druga.
Son las cinco. – Jest piąta.
Son las once. – Jest jedenasta.

W praktyce najlepiej od razu zapamiętać zestaw:

• Es la una – tylko dla 1:00
• Son las… – dla 2:00–12:00

Jeśli trzeba wskazać konkretną pełną godzinę, zawsze dochodzi rodzajnik:

Son las siete en punto. – Jest dokładnie siódma.

„Es la” = tylko 1:00, „son las” = cała reszta. To najczęstszy błąd początkujących.

Minuty po i przed godziną: „y” oraz „menos”

Hiszpański bardzo lubi dzielenie godziny na „po” i „przed”. To nie jest sztywna reguła, ale warto wyrobić sobie takie nawyki, bo brzmią naturalnie.

Minuty „po” godzinie: y + liczba

Dla minut od :01 do około :30 używa się zwykle spójnika y („i”):

Son las tres y cinco. – Jest 3:05.
Son las cuatro y diez. – Jest 4:10.
Son las seis y veinte. – Jest 6:20.
Son las ocho y veinticinco. – Jest 8:25.

W naturalnej mowie wiele osób zaokrągla do pięciu minut, szczególnie przy większych liczbach. Warto znać podstawowe „piątki”: y cinco, y diez, y cuarto, y veinte, y veinticinco, y media.

Minuty „przed” godziną: menos + liczba

Dla minut po :30 wygodniej jest powiedzieć, ile brakuje do kolejnej pełnej godziny. Używa się menos („mniej”):

Son las cinco menos veinte. – Jest 4:40 (dosł. „piąta minus 20”).
Son las siete menos diez. – Jest 6:50.
Son las nueve menos cinco. – Jest 8:55.

Ta sama logika działa z kwadransem i półgodziną, o których niżej.

Ćwiartki i pół: „y cuarto”, „menos cuarto”, „y media”

Zamiast podawać każdą minutę, Hiszpanie często mówią o kwadransach i połowie godziny. Te trzy wyrażenia pojawiają się w codziennych rozmowach wyjątkowo często.

Kwadrans po i przed pełną godziną

y cuarto to „kwadrans po”:

Son las dos y cuarto. – Jest 2:15.
Es la una y cuarto. – Jest 1:15.

menos cuarto to „kwadrans przed”:

Son las tres menos cuarto. – Jest 2:45.
Son las seis menos cuarto. – Jest 5:45.

To nie jest ozdobnik, tylko realny standard. Taka forma pojawia się praktycznie wszędzie: od rozmów towarzyskich po komunikaty o spotkaniach.

Pół godziny: y media

Dla „w pół do” po hiszpańsku mówi się „i pół”: y media.

Son las tres y media. – Jest 3:30.
Es la una y media. – Jest 1:30.

Polskie „w pół do czwartej” NIE tłumaczy się dosłownie. Zamiast „w pół do 4” mówi się „trzecia i pół”.

Polskie „w pół do czwartej” = hiszpańskie „son las tres y media”. Godzina zawsze odnosi się do tej, która JUŻ jest, nie do tej, która dopiero będzie.

Jak dokładnie: „en punto”, godziny i minuty cyfrowo

Jeśli trzeba podać czas bardzo precyzyjnie (np. rozkład jazdy, spotkania online), można dodać różne doprecyzowania.

• en punto – „równo”, „co do minuty”
  La reunión es a las cinco en punto. – Spotkanie jest równo o 5:00.
• y cinco / y diez / y veinte… – zaokrąglanie do 5 minut
• y … minutos – bardzo dokładnie
  Son las cuatro y dos minutos. – Jest 4:02.

W wielu sytuacjach (pociągi, loty, wydarzenia) stosuje się zapis 24-godzinny, ale mówi się zwykle w systemie 12-godzinnym, dodając informację o porze dnia:

14:30 – las dos y media de la tarde.
21:15 – las nueve y cuarto de la noche.

Jak pytać o godzinę po hiszpańsku?

Do pytania o czas służą dwie konstrukcje. Ta druga brzmi naturalniej w codziennej mowie.

• ¿Qué hora es? – Która jest godzina?
• ¿Tienes hora? – Masz godzinę? / Która jest godzina? (bardziej potocznie)

Odpowiedź udzielana jest w znanym już schemacie:

– ¿Qué hora es?
– Son las seis y diez.

Jeśli trzeba określić, o której coś się dzieje, używa się przyimka a:

¿A qué hora empieza la película? – O której zaczyna się film?
Empieza a las ocho y media. – Zaczyna się o 8:30.
Empieza a la una. – Zaczyna się o 1:00.

Deklinacja po hiszpańsku: „a la una”, „a las dos”

W polskim pojawia się „o pierwszej, o drugiej…”. W hiszpańskim rolę „odmiany” pełnią przyimki i rodzajniki.

Najważniejszy schemat:

• a la una – o pierwszej
• a las dos – o drugiej
• a las tres – o trzeciej
• … itd. aż do a las doce

Analogicznie z przyimkiem de („o”, „z” w znaczeniu „godzina czegoś”):

de la una a las tres – od pierwszej do trzeciej.
de las ocho a las nueve y media – od ósmej do dziewiątej trzydzieści.

„a la una / a las dos…” to absolutny must-have przy planowaniu spotkań, lekcji, wyjść i rozmowie o rozkładach.

Pory dnia: rano, popołudnie, wieczór, noc

Sama godzina to nie wszystko. Trzeba jeszcze wiedzieć, kiedy jest „rano”, a kiedy „noc”. W hiszpańskim używa się kilku wygodnych wyrażeń.

• de la mañana – rano (do ok. 12:00)
  Son las nueve de la mañana. – Jest 9 rano.
• de la tarde – po południu (ok. 12:00–19:00)
  A las cuatro de la tarde. – O 16:00.
• de la noche – wieczorem / w nocy (ok. 19:00–24:00)
  Son las diez de la noche. – Jest 22:00.
• de la madrugada – nad ranem (bardzo wczesne godziny)
  Son las cinco de la madrugada. – Jest 5 nad ranem.

Inny zestaw to wyrażenia z por, gdy nie wskazuje się konkretnej godziny:

por la mañana – rano (ogólnie, bez godziny).
por la tarde – po południu.
por la noche – wieczorem / w nocy.

Różnica jest prosta:

• a las diez de la noche – o 22:00 (konkretna godzina),
• trabaja por la noche – pracuje w nocy (ogólnie).

Typowe pułapki i jak ich uniknąć

Najczęstsze błędy początkujących

Przy godzinach po hiszpańsku regularnie powtarzają się kilka wpadek. Dobrze je poznać od razu, zamiast je potem oduczać.

1. Mieszanie „es la” i „son las”
Kuszące jest mówienie es las dos albo son la una. Poprawna jest tylko kombinacja:

• Es la una.
• Son las [2–12].

2. Dosłowne tłumaczenie „w pół do”
Polskie „w pół do szóstej” to po hiszpańsku las cinco y media, nie „media a las seis”. Godzina zawsze ta, która jest, nie ta, która będzie.

3. Brak rodzajnika w „a la/las”
Często wypada rodzajnik: a diez zamiast a las diez. Hiszpan usłyszy błąd natychmiast. Zawsze pojawia się a la / a las.

4. Mieszanie „por” i „de”
de la mañana łączy się z konkretną godziną. por la mañana – z czynnością ogólną.

Estudia a las ocho de la mañana. – Uczy się o 8 rano.
Estudia por la mañana. – Uczy się rano (zazwyczaj).

5. Przeskakiwanie na angielskie myślenie
Po hiszpańsku nie ma „am/pm” w mowie codziennej. Zamiast tego działają pory dnia: de la mañana, de la tarde, de la noche.

Jak szybko „oswoić” godziny – prosty trening

Żeby mówienie o czasie weszło w nawyk, warto poćwiczyć w prosty, ale konsekwentny sposób.

1. Ustawić na telefonie dodatkowy zegar po hiszpańsku (strefa z Madrytu lub Meksyku – jak kto woli).
2. Kilka razy dziennie zatrzymać się na moment i powiedzieć na głos: ¿Qué hora es? Son las… + prawdziwa godzina.
3. Przerobić samodzielnie kilka „polskich” form na hiszpańskie:
   • w pół do ósmej → las siete y media
   • za pięć dwunasta → las doce menos cinco
   • kwadrans po trzeciej → las tres y cuarto
   • za kwadrans szósta → las seis menos cuarto
4. Zapisać 4–5 typowych zdań z życia: godzina wyjścia do pracy, lekcji, treningu – i powiedzieć je po hiszpańsku, np. Salgo de casa a las siete y veinte.

Po kilku dniach takiej mini-praktyki schematy es la / son las, y / menos, a la / a las zaczynają same „wyskakiwać” w głowie. A o to dokładnie chodzi – godzina ma się kojarzyć automatycznie, bez liczenia w głowie z polskiego.