Przygotowanie listy państw na literę M ułatwia naukę geografii i rozwiązywanie quizów, bo zawęża uwagę do konkretnej grupy nazw. Zestawienie ich według kontynentów i krótkich charakterystyk pokazuje, że za samą literą kryje się spory przekrój kultur, klimatów i historii. Wbrew pozorom, ta grupa jest dość liczna i obejmuje zarówno potęgi regionalne, jak i mikroskopijne państewka. Poniżej zebrano pełną listę, kilka pogłębionych przykładów oraz proste sposoby na zapamiętanie tych nazw. Tekst przyda się szczególnie osobom, które zaczynają ogarniać mapę świata bardziej świadomie niż tylko z lekcji w szkole.
Państwa na M – ile ich jest?
Na świecie istnieje obecnie uznawanych powszechnie około 195 państw. Z tej puli aż 18 nazw w języku polskim zaczyna się na literę M. To więcej, niż wiele osób zakłada na początku – zwykle kojarzy się tylko Meksyk, Maroko i może Maltę.
Wśród państw na M są zarówno kraje ogromne terytorialnie (np. Mongolia), bardzo zaludnione (Meksyk, Malezja), jak i maleńkie księstwa czy wyspiarskie państewka (Monako, Malta, Mauritius). Taki przekrój sprawia, że to dobra grupa do ćwiczenia skojarzeń między nazwą a typem państwa.
Na literę M zaczyna się 18 państw: od rozległej Mongolii po mikroskopijne Monako, co czyni tę literę jedną z „bogatszych” pod względem liczby nazw krajów.
Pełna lista państw na M – kontynent po kontynencie
Dla porządku warto najpierw zobaczyć pełną listę, pogrupowaną według położenia geograficznego. Ułatwia to późniejsze zapamiętywanie.
Europa – państwa na M
W Europie litera M jest dobrze reprezentowana, ale głównie przez niewielkie państwa:
- Malta – wyspiarskie państwo na Morzu Śródziemnym
- Mołdawia – między Rumunią a Ukrainą
- Monako – mikropaństwo na Lazurowym Wybrzeżu
- Macedonia Północna – w Bałkanach, bez dostępu do morza
Africa – państwa na M
Afryka ma jedne z najciekawszych geograficznie „M”: od Sahary po wyspy Oceanu Indyjskiego.
- Madagaskar – duża wyspa u wschodniego wybrzeża Afryki
- Malawi – wewnątrz lądu, w południowo-wschodniej Afryce
- Mali – w zachodniej Afryce, w dużej części pustynne
- Maroko – na północnym zachodzie kontynentu
- Mauretania – w strefie Sahelu, przy Atlantyku
- Mauritius – wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim
- Mozambik – wschodnie wybrzeże Afryki, nad Oceanem Indyjskim
Azja – państwa na M
W Azji pojawiają się zarówno kraje wyspiarskie, jak i typowo lądowe:
- Malezja – częściowo na Półwyspie Malajskim, częściowo na Borneo
- Mongolia – między Rosją a Chinami
- Mjanma (dawniej Birma) – w Azji Południowo-Wschodniej
- Malediwy – archipelag na Oceanie Indyjskim, na południowy zachód od Sri Lanki
Ameryka – państwa na M
Na kontynentach amerykańskich litera M należy w praktyce do jednego, ale za to bardzo rozpoznawalnego kraju:
- Meksyk – w Ameryce Północnej, między USA a Ameryką Środkową
Oceania – państwa na M
W Oceanii litera M pojawia się w nazwie jednego, ale rozproszonego po oceanie kraju:
- Mikronezja (Federalne Stany Mikronezji) – wyspiarskie państwo na zachodnim Pacyfiku
Najważniejsze przykłady państw na M
Wśród osiemnastu państw na M kilka pojawia się wyjątkowo często w zadaniach, quizach i rozmowach. Warto znać ich podstawowy profil: położenie, charakter i kilka skojarzeń, które „przyczepiają się” do pamięci.
Meksyk – most między Północą a Południem
Meksyk to jedno z największych państw na literę M, zarówno pod względem ludności, jak i powierzchni. Leży w Ameryce Północnej, ale kulturowo bywa postrzegany jako część Ameryki Łacińskiej. Graniczy bezpośrednio z USA na północy i z krajami Ameryki Środkowej na południu.
W skojarzeniach często pojawiają się: kuchnia (tacos, tortilla, chili), język hiszpański, piramidy Majów i Azteków, a także kurorty nad Oceanem Spokojnym i Morzem Karaibskim. To dobry przykład kraju, w którym historia prekolumbijska jest równie widoczna, jak dziedzictwo kolonialne.
Maroko – Afryka „po drugiej stronie” Hiszpanii
Maroko leży na samym północno-zachodnim krańcu Afryki. Od Hiszpanii oddziela je tylko wąska Cieśnina Gibraltarska, co sprawia, że w praktyce „widać” Europę po drugiej stronie wody. Maroko ma dostęp do dwóch akwenów: Atlantyku i Morza Śródziemnego.
Na mapie łatwo je zapamiętać jako „trójkątny” kraj na rogu Afryki nad oceanem. W świadomości wielu osób kojarzy się z miastami takimi jak Marrakesz, Fez czy Casablanca, z górami Atlasu oraz pustynnymi krajobrazami.
Malezja – państwo rozrzucone między dwie części lądu
Malezja ma nietypowy kształt i położenie. Składa się z dwóch głównych części: półwyspowej (na Półwyspie Malajskim) i wyspiarskiej (na wyspie Borneo). Te fragmenty kraju oddziela od siebie morze.
Taki układ sprawia, że w jednym państwie łączą się bardzo różne krajobrazy – od gęstych lasów równikowych po nowoczesne aglomeracje (Kuala Lumpur). W kontekście nauki państw na M Malezja jest dobrym przykładem, że jedna nazwa nie zawsze oznacza prosty, jednolity obszar na mapie.
Madagaskar – wyspiarska osobliwość biologiczna
Madagaskar to duża wyspa u wschodnich wybrzeży Afryki. Wyróżnia się na mapie, bo jest wyraźnie oddzielony od kontynentu kanałem Mozambickim. To czwarta co do wielkości wyspa świata.
Madagaskar bywa podawany jako klasyczny przykład miejsca o niezwykłej endemicznej przyrodzie – żyje tam wiele gatunków zwierząt i roślin niewystępujących nigdzie indziej (np. lemury). Dla osób uczących się geografii nazwa „Madagaskar” to często pierwsze skojarzenie z dużą wyspą na Oceanie Indyjskim.
Małe, ale charakterystyczne państwa na M
Część państw na M ma bardzo małą powierzchnię, za to pojawia się często w pytaniach quizowych właśnie przez swój nietypowy charakter. To dobra grupa do szybkiego ogarnięcia i „odhaczenia” w pamięci.
Malta – wyspa między Europą a Afryką
Malta to niewielkie państwo wyspiarskie na Morzu Śródziemnym, położone mniej więcej między Sycylią a wybrzeżem Afryki. Należy do Unii Europejskiej, a jej główne wyspy – Malta, Gozo i Comino – tworzą gęsto zaludniony, ale stosunkowo mały obszar.
Malta jest dobrym przykładem kraju, który mimo niewielkiej powierzchni ma bogatą historię: od zakonów rycerskich, przez panowanie brytyjskie, aż po współczesne centrum turystyki i usług.
Monako – miasto-państwo na Lazurowym Wybrzeżu
Monako leży nad Morzem Śródziemnym, wciśnięte między Francję a wybrzeże. To klasyczne miasto-państwo, jedno z najmniejszych na świecie. Na mapie Europy jest ledwo widoczne – w praktyce to obszar o wielkości dzielnicy większego miasta.
Kojarzy się z wyścigiem Formuły 1, kasynem w Monte Carlo i bardzo wysokimi cenami nieruchomości. Dla osób uczących się nazw państw Monako jest zwykle jednym z pierwszych przykładów mikropaństw.
Mauritius – mała wyspa na „końcu świata”
Mauritius to niewielkie państwo wyspiarskie na Oceanie Indyjskim, na wschód od Madagaskaru. Na mapie trzeba go szukać dość uważnie – wyspa jest mała, ale otoczona ogromnymi połaciami oceanu.
Kraj znany jest z turystyki, plaż i raf koralowych. Przy okazji często pojawia się w kontekście wymarłego ptaka dodo, choć dzisiejszy Mauritius to już zupełnie inne realia niż w czasach pierwszych europejskich żeglarzy.
Wyspiarskie i lądowe – różne oblicza „M”
W grupie państw na M wyraźnie widać podział na kraje wyspiarskie i te głęboko w lądzie. To prosty klucz, który pomaga porządkować sobie tę listę.
- Państwa na M wyspiarskie lub archipelagi: Malediwy, Malta, Mauritius, Madagaskar, Mikronezja.
- Państwa na M lądowe, bez dostępu do morza: Mali, Malawi, Macedonia Północna, Mongolia, Mołdawia.
Reszta, czyli m.in. Meksyk, Maroko, Mozambik, Mauretania czy Mjanma, ma dostęp do morza lub oceanu, ale nie jest typowym „krajem wyspiarskim”. Taki podział jest szczególnie przydatny przy powtarzaniu materiału przed sprawdzianem albo konkursem geograficznym.
Jak zapamiętać państwa na M – kilka prostych trików
Same listy szybko wylatują z głowy, dlatego przydatne są proste skojarzenia i „porządki” w pamięci. Nie wymaga to żadnych wyszukanych technik – wystarczy kilka sprawdzonych sposobów.
- Grupowanie kontynentami – najpierw Europa (Malta, Mołdawia, Monako, Macedonia Północna), potem Afryka (blok „Ma-” i „Mo-”), dalej Azja, Ameryka i Oceania.
- Wyspy osobno – na osobnej kartce lub w głowie: Malediwy, Malta, Mauritius, Madagaskar, Mikronezja.
- Mikropaństwa jako „M-mini” – Monako, Malta, Mauritius kojarzone jako małe, ale głośne turystycznie.
- Jedno wyróżniające się skojarzenie dla każdego kraju: Meksyk – tacos, Maroko – Sahara i bazary, Mongolia – stepy i jurty, Madagaskar – lemury itd.
Taki zestaw skojarzeń pozwala w kilka minut przelecieć po całej osiemnastce i sprawdzić, których nazw jeszcze brakuje w pamięci.
Państwa na M w quizach i zadaniach
Państwa na literę M pojawiają się regularnie w quizach geograficznych, konkursach, a nawet w prostych grach typu „wymień kraj na daną literę”. Za każdego „egzotycznie” brzmiącego przedstawiciela tej grupy (np. Mjanma, Mauritius, Mikronezja) można łatwo zgarnąć dodatkowe punkty, bo większość osób zatrzymuje się na kilku najbardziej oczywistych nazwach.
Z geograficznego punktu widzenia to też wygodna paczka do nauki. Osiemnaście nazw daje się ogarnąć w krótkiej sesji, a przy okazji obejmuje sporą różnorodność: od pustyń Mali i Mauretanii, przez wyspiarskie raje, aż po chłodniejsze stepy Mongolii. W efekcie litera M przestaje być tylko kolejną literą alfabetu, a staje się zbiorem całkiem konkretnych miejsc na mapie.
